All posts by Martine

Appels en eikels

Schrijven over loslaten en oogsten

Het is herfst, tijd om te oogsten. Op mijn tafel staat een grote fruitschaal vol met appels. Een week geleden heb ik ze, samen met de jongens, zelf geplukt in de appelboomgaard van de Olmenhorst. Wij waren niet de enigen. De parkeerplaats van het landgoed in Lisserbroek stond stampvol met auto’s. Allemaal mensen die, net als ik, met hun kinderen de opening van het plukseizoen wilden meemaken. Als een ritueel, waarmee we samen de overgang naar een nieuw seizoen vierden. En hoe mooi is het om voor dat ritueel de appelboom te gebruiken; de boom die staat voor al het goede dat je in je leven hebt vergaard, en ook voor het loslaten van wat niet meer nodig is en zo de weg vrij te maken voor wat zich wil ontwikkelen.

Lees meer…

De herfst is mijn lievelingsseizoen. Misschien is het omdat ik in de herfst ben geboren, dat mijn gevoel dit tijdens dit seizoen sterker is. Of komt het doordat naar buiten gaan nu steeds minder vanzelfsprekend is en ik het gevoel heb het contact met de natuur iedere dag een beetje meer kwijt te raken? Toch houd ik gek genoeg van de melancholie die zweeft tussen pijn en verdriet en warmte en dankbaarheid. En heb ik de vreemde behoefte om meer zintuigelijk in contact met de natuur te staan. Visioenen van boomknuffelen en baden in een bad van herfstbladeren zijn mij dan ook niet vreemd.

DE VRUCHTEN PLUKKEN

Bladeren liggen er in ieder geval al genoeg in het bos. Maar er gebeurt nog zoveel meer. Niet alleen de appelbomen, maar ook andere struiken en bomen hangen vol. Kleurrijke bessen en vruchten zijn klaar om geplukt te worden. En dat komt goed uit voor de vele vogels die besluiten om te verkassen naar warmere oorden. Zo’n suikerrijk snackje voor onderweg is voor hen meer dan welkom.

De Vlaamse gaai blijft tijdens de winter gewoon lekker hier en treft de nodige voorbereidingen. Zodra de eerste eikels uit de bomen vallen en daarbij af en toe een nietsvermoedende wandelaar op het hoofd raken, is de krassende eikelzoeker bezig met zijn wintervoorraad. Her en der begraaft het bont gekleurde vogeltje groepjes eikels, om ze later in de winter weer op te sporen. Veel van zijn verstopplekjes zijn zo goed, dat hij zijn eikels nooit meer allemaal terug vindt. Pas in het late voorjaar – als de eikels door de eerste warmte ontkiemen – zal duidelijk worden waar hij ze heeft verstopt en zal blijken dat eikels loslaten in de herfst, een goede investering is voor het nieuwe jaar. Een wijze boom, die eik!

AAN DE SLAG

Terug naar onze eigen wijsheid nu. De schrijfoefening voor deze maand is een pantoum. Het wordt ook wel een Tibetaans gedicht of Maleisisch vers genoemd en het is een dichtvorm van twintig regels, waarbij een aantal van de regels wordt herhaald. Er is ook een kortere versie, maar juist de lange versie is heel geschikt om het landschap te lezen. Je zal ontdekken dat het schrijven bijna meditatief is en dat het de essentie van het moment of van dat wat er in je omgaat naar boven brengt. Over wijsheid gesproken!

Hieronder vind je het rijmschema. Zorg bij het invullen dat je direct schrijft wat er in je opkomt. Probeer jezelf dus niet te corrigeren. En kies voor je begint een kernwoord als thema van je gedicht. Deze maand kan dat bijvoorbeeld loslaten of oogsten zijn. Maar je mag natuurlijk ook iets anders kiezen dat je bezig houdt.

RIJMSCHEMA VAN EEN PANTOUM PER REGEL

  1. Ik … (Maak een zin die begint met ‘ik’ en noem het kernwoord)
  2. Ik … (Beschrijf waar je bent)
  3. Ik …(Beschrijf wat je ziet)
  4. Beschrijf wat er gebeurt in connectie met je kernwoord
  5. Herhaal regel 2
  6. Geef een gevoelsreactie op regel 2. Wat doet het met je?
  7. Herhaal regel 4
  8. Benoem je reactie op regel 7
  9. Herhaal regel 6
  10. Wat beleef je daarbij?
  11. Herhaal regel 8
  12. Hoe is dat?
  13. Herhaal regel 10
  14. Hoe voelt dat?
  15. Herhaal regel 12
  16. Benoem je reactie daarop?
  17. Herhaal regel 14
  18. Herhaal regel 3
  19. Herhaal regel 16
  20. Herhaal regel 1

Samen schrijven in de natuur

Op locatie ontdekken wat de natuur je te vertellen heeft? Ga dan mee op schrijfexcursie. Tijdens een Ginko of haiku-wandeling onder begeleiding van bosw8er Evert-Jan Woudsma combineren we creatief schrijven met observaties voor een bijzondere en intense beleving in de natuur. Ontspanning verzekerd. Kijk in de kalender voor deze en ander schrijfdata.

Vruchten, verandering en vertrek

Helaas, de vakantie zit er al weer op. Maar doordat ik veel geschreven heb en heb geobserveerd waar het licht op scheen, zijn de herinneringen beeldender dan anders.

Lees meer…

Bijvoorbeeld de herinnering aan onze villa in Frankrijk. We hielden de louvre luiken zoveel mogelijk gesloten, zodat de ergste warmte, en de vliegen en wespen buiten bleven. Maar de zonnestralen hadden toverkracht en piepten door de kieren van de luiken om stof in zwevend goudpoeder te veranderen.

De rivier (de Creuse) bood ons overdag heerlijke verkoeling. Vanaf de waterkant zag ik het licht door de bladeren vallen en schitterend patronen maken op de golfjes. Schaatsenrijders verzamelden zich op deze natuurlijke spotlights. Blauwe, groene en rode libellen helicopterden daar weer boven. Maar het gevaar kwam van onder, waar vissen in blinkend zilver opdoken om hun eten uit de lucht te happen.

Mijn schrift stond vol halve haiku en observaties. Ik schreef over het gevoel van eindeloze vrijheid, opgeroepen door tientallen roofvogels hoog boven de bergen. Ik speelde met rijm toen ik vuurwantsen kont aan kont, al parend in een paar minuten de hele tuin zag doorkruisen. En ik bestudeerde de mensen om ons heen: een magere kale man met zijn magere gladde hond, een oude dame met een Vietnamese hoed in een ligstoel en bronstige pubers en bleke peuters in het water.

Weer thuis volgde een stormachtige periode, waarin de amper volgroeide vijgen door de wind te pletter werden geslagen op de straatstenen en slagregen de rijpe bramen tot moes plenste. En voor ik het wist was dat heerlijke eindeloze zomergevoel verdwenen.

Vruchten, verandering en vertrek
Gelukkig heeft de zomer nog een extraatje voor ons in petto. Maar omdat het alweer bijna september is, staat de zon zichtbaar lager. Ze weerkaatst in de vroege ochtend op de dauwdruppels die horen bij het naderende einde van de zomer. Een overgangsperiode vol verandering is begonnen. Wandelend door het bos kun je al paddenstoelen ontdekken. Er is een overvloed aan bessen, bramen en andere vruchten. Op veel plekken blijft het gras nu ook overdag nat en met een goede neus herken je de geur van de eerste rottende bladeren die opstijgt uit de bosbodem. De koekoek en de gierzwaluw zijn al weer terug naar hun overwinteringsgebied en ook de andere zomergasten maken zich op voor de grote trek.

Schrijftip 1
Het is een tijd van naderend vertrek, van verandering en van voorbereiden. Daarom richten we ons bij de observatie deze keer eens niet op de dingen die er zijn, maar die er niet zijn. We schrijven niet wat we zien, horen, proeven, ruiken en voelen, maar letten op wat er ontbreekt. Wat of wie mis je in het plaatje? Let daar eens op tijdens je volgende wandeling of buitenmoment en maak er een lijstje van voor direct of later gebruik. En schrik niet, als je er weemoedig of zelfs verdrietig van wordt. Ook dat mag er zijn, dus geef het de ruimte.

Schrijftip 2
De tweede oefening is een zintuigelijke oefening en levert vaak een herinnering op. De overvloed aan vruchten en bramen zijn daarvoor een bron van inspiratie. Niet alle vruchten zijn eetbaar of mogen zomaar geplukt worden, dus voor de ingredienten verwijs ik je gewoon naar de supermarkt of de groenteboer.
Opdracht:
Neem een seizoensvrucht naar keuze en bekijk deze alsof je hem voor het eerst ziet. Wat gebeurt er met je mond? Ga je watertanden? Ruik en neem de geur in je op. En stop daarna de vrucht (of een stukje ervan) in je mond. Zorg wel dat de vrucht gewassen en/of geschild is. Doe je ogen dicht en proef alsof je de vrucht nog nooit hebt geproefd. Voel waar je tong en je mond worden geprikkeld. Wat gebeurt er als je likt, kauwt, slikt? Word één met de smaak, de structuur, de temperatuur, de hardheid of zachtheid. Voel wat er in je lijf gebeurt. Pak daarna je notebook en je pen en ga schrijven in een flow, dus zonder na te denken!

Een aantal spelregels bij het schrijven:
* Zet je kookwekker of stopwatch op 10 minuten.
* Hou je pen in beweging en blijf schrijven.
* Weet je niet meer wat je moet schrijven? Schrijf dat dan op, maar keer steeds weer terug naar de vrucht.
* Zet je innerlijke criticus uit en ga jezelf dus niet tussentijds verbeteren.
* Wees specifiek (dus niet: ik morste bramensap, maar wel: ik klotste een onuitwasbare paarse sapvlek op mijn G-Star shirt).


En er was licht…

Terwijl het licht buiten haast niet feller kon schijnen, kom ik uit een donkere tijd. Maar het was fijn, dat contrast. Want terwijl ik me van binnen verdrietig voelde, kon ik me buiten baden in zonlicht en dat deed me goed. Licht en schaduw. Dag en nacht. Het een kan niet zonder het ander. Mooi eigenlijk, om je dat bewust te zijn. Ook bij het schrijven.

Lees meer…

ZITTEN, KIJKEN, VOELEN, SCHRIJVEN

Noodgedwongen hield ik me koest, terwijl ik anders mijn kinderen en stiefkinderen zou meeslepen om te gaan wandelen, fietsen, varen en zwemmen. Hard hollen, om vooral maar zoveel mogelijk van die fijne zomerdingen te doen. Ik prop het buitenleven meestal in een paar weken, waardoor ik bijna geen tijd heb om echt te genieten. Maar ja, voor je het weet is het weer grijs en donker en zitten we weer binnen. Toch?

Dat rennen zat er echter nu niet voor me in. En dus – voor het eerst sinds tijden – bleef ik zitten. Ik zag het licht in al zijn zomerse schakeringen. En ik voelde de heilzame werking op de vermoeidheid en verdrietigheid van binnen. Zitten, kijken en voelen en schrijven. Meer was er eigenlijk niet nodig om genezing in gang te zetten.

OBSERVEREN EN VERTRAGEN

En dus keek ik ’s ochtends, mijmerend met een kop thee of koffie uit het raam. Alles was nog koel van de nacht en de zon beklom nog bleekjes in gestaag tempo de hemel. ’s Middags was er geen ontkomen meer aan: ongenadig stortte de zon haar hete warmgele stralen uit over alles en iedereen die zich buiten bevond. Ik creëerde broodnodige schaduw met een parasol en beschermde mijn ogen met een zonnebril. En ’s avonds, wanneer de zon oranje onder ging, gloeide ik loom na bij de laatste kooltjes op de barbecue. Ieder moment van de dag zag het licht er anders uit. En al observerend vertraagde ik.

Observatietip van de Bosw8er

De zomertip van Bosw8er Evert-Jan Woudsma:
“Sta deze vakantie een stil. Gewoon zomaar. En verleg dan je focus naar waar de zonnestralen terecht komen. Geniet van de mini lichtshow en van alles wat dat met zich meebrengt: een diversiteit aan kleuren, schaduwen en lichtinvallen. En ja, soms moet je daarvoor even van je fiets af of even stoppen met rennen. Maar geloof me, het is echt meer dan de moeite waard. Nog een leuk extra cadeautje wat je dan krijgt; je wordt er heerlijk rustig van. Probeer het maar eens uit.”

Samen schrijven in de natuur

Op locatie ontdekken wat de natuur je te vertellen heeft? Ga dan mee op schrijfexcursie. Tijdens een Ginko of haiku-wandeling onder begeleiding van bosw8er Evert-Jan Woudsma combineren we creatief schrijven met observaties voor een bijzondere en intense beleving in de natuur. Ontspanning verzekerd. Kijk in de kalender voor deze en ander schrijfdata.

Intenser natuurbeleven

Ik schrijf te weinig voor mezelf. En ik kom te weinig buiten in de natuur. En dat heeft zo zijn effect op mijn hoofd, dat voelt alsof het op exploderen staat. Ondertussen zijn er deadlines op het werk, kinderverjaardagen die moeten worden georganiseerd en een huishouding die moet worden gerund. Mijn hoofd komt dan weer op de laatste plaats. Maar nu is de maat vol! Ik ga vanaf nu ieder seizoen bewuster meemaken. En jij kan meedoen.

Lees meer…

Ik heb bosw8er Evert-Jan Woudsma bereid gevonden om mij de seizoenen beter te leren waarnemen en ik ga mijn waarnemingen combineren met schrijfoefeningen voor een nog intensere natuur beleving.

Dus wil jij:

  • de natuur intenser beleven door te schrijven?
  • woorden geven aan het gevoel dat de natuur je geeft?
  • je creatief uiten op basis van waarnemingen in de natuur?

Doe dan mee met De Vier Jaargetijden. In dit unieke jaarprogramma hebben bosw8er Evert-Jan Woudsma en ik onze krachten gebundeld en combineren we natuurbeleving met schrijfplezier. Wees er snel bij, want er is plaats voor 20 deelnemers.

Door het volgen van dit unieke jaarprogramma zul je meer oog krijgen voor de flow van de seizoenen, beleef je de natuur nog intenser en ontdek je welke boodschap de natuur jou te vertellen heeft.


Tips voor Valentijn

Mijn eerste Valentijnskaart stuurde ik in de vierde klas van de middelbare school. Hij was ‘one of the new guys’ in de school. Hij was lang en had hetzelfd gordijntjeshaar als Jason Donovan op de kalender aan mijn muur.

Lees meer…

Ik was heimelijk verliefd op Jason Donovan aan de muur, maar aangezien deze Australische zanger en soapie sowieso onbereikbaar was, leek deze nieuwe schoolhunk het perfecte alternatief. Tenminste… als ik initiatief zou durven nemen, want ik werd pioenrood bij ieder oogcontact. Mijn verlangen om door hem gezien te worden uitte zich in hoopvol staren naar de overkant van het schoolplein en volle pagina’s in mijn dagboek.

Om toch iets in beweging te zetten was actie nodig. En toen werd het Valentijnsdag. Romantische brieven schrijven durfde ik in die dagen nog niet, dus de tekst ‘Happy Valentine’ volstond. Geheel anoniem, zoals dat hoorde, deed ik mijn kaart in de brievenbus op de hoek. Ik vroeg me af of hij wel aan zou komen en of mijn ‘Jason’ ooit zou weten dat de kaart van mij afkomstig was. Een vriendin zou het hem uiteindelijk verklappen en het duurde nog een jaar voordat we onder de lantaarnpaal in mijn straat stonden te kussen, want ook hij bleek nog onervaren en dus onzeker.

Inmiddels ben ik een stuk wijzer geworden, zowel op liefdes- als op schrijfgebied. Gelukkig is mijn geliefde ook een romantische schrijver en dus ontvang ik zo af en toe ook wat poetische teksten terug. Al is dat tegenwoordig niet meer op briefpapier, maar per Whatsapp.

Voor wie zich nog wat onzeker op romantisch schrijfgebied voelt, heb ik hier wat tips.

Liefdesbrieven

  • Om in de stemming of op inspiratie te komen, begin je op een kladpapier. Schrijf tien minuten over je geliefde, zonder je pen van het papier te halen of zonder te stoppen met typen. Bedenk je daarbij wat je zo geweldig aan hem/haar vindt en overdrijf dat liefst nog een beetje. Na tien minuten pik je de mooiste zinnen en woorden uit je tekst en verwerk je die in je brief.
  • Ga op zoek naar mooie herinneringen van jullie samen. Maak eerst en lijstje van 10 mooie momenten met elkaar en kies er daarna 1 om in je brief uit te werken. Nog geen gezamenlijke herinneringen? Maak dan een lijstje met alle dromen en verlangens met of voor je geliefde.
  • Kies in je brief liefst voor één ding of één zin waarin de belangrijkste boodschap staat als je iets krachtig wil vertellen. Liever overdonderen? Overlaad je liefste dan met een stortvloed van complimenten.

Liefdesgedichten

Ga je mee gedicht

Een heel eenvoudig gedichtje maak je met de beginregels:

  • Ga je mee…
  • Ik wil met jou…
  • Zullen we…

Vervolgens schrijf je een poëtische opsomming van wat je zou willen doen met je geliefde. Gebruik daarbij mooie bijvoegelijke naamwoorden, waardoor de tekst beeldender wordt. Mijn voorbeeld:

ik wil met jou naar een bungalow
in het bos of aan de zee
en zullen we dan
voor de open haard
en kruiswoordpuzzels mee
en samen hand in hand
en zonnestralen vangen
wil jij met mij de koffer in
ik heb op-vakantie-verlangen

Drietrapsraket

Teveel inspiratie van je gevraagd? Kies dan voor deze drietrapsraket:

  • Noem drie dingen waar je graag naar kijkt
  • Noem drie dingen die je graag eet
  • Noem drie dingen die je graag doet

Daarna maak je een gedicht van drie coupletten in de volgende vorm:

Ik kijk graag naar … maar jou … zie ik veel liever
Ik eet graag … maar jij bent veel …
Ik hou van … maar … met jou vind ik veel …

Je maakt dus drie coupletten op deze wijze en zorgt dat je alle dingen van je lijstjes hebt gebruikt. Succes verzekerd!

Lezen: Dagboek van Kirsten

In stilte fietsen we van de psycholoog terug naar huis. Al die therapiesessies die ons dichter bij elkaar hadden moeten brengen, leiden dus uiteindelijk tot dit belachelijke punt van destructie. De relatietherapeut heeft het net tegen ons gezegd: ‘Ik denk niet dat jullie nog samen komen.’

Lees meer…

Toen mijn huwelijk na tien jaar strandde, begon ik in 2017 onder de naam Kirsten een dagboek in het tijdschrift Vriendin om alle emoties van me af te schrijven en zo weer grip op mijn leven te krijgen. Meelezen? Laat dan je e-mail achter, dan stuur ik je wekelijks een episode in je mailbox.